Uzun zamandır üzerinde konuşulan DirectX 10 olayını bir açıklığa kavuşturmak için toplandık bugün burada. İsterseniz bir rehber diyelim buna; çünkü, “Hocam sistemi yaz havasına sokmak istiyorum be.” ya da “Sıfır bir sistem için düğmeye basmak zamanıdır!” tarzında söylemler ile sık sık karşılaştığımız için hazırlıyoruz bu yazıyı. Nesil atlayan ekran kartı piyasasına şöyle bir göz atıp, bu “yeni nesil” kartları yakından inceleyeceğiz.
Değineceğimiz ilk olay, piyasanın iki lideri nVidia ve ATi arasındaki rekâbetin DirectX 10 ile gelişen kısmı olacak ki, bu noktada nVidia’nın eziciliğini hemen fark edebileceğiz. Evet, 8800 GTX kendini tam anlamı ile göstereli çok oluyor ve alıcıların “en iyiye sahip olmaya meraklı” kısmı bu kartı almak için çok beklemediler. Bu ilk etap idi ve Ati R600 dalgası üzerinde çok fazla yoğunlaşmıştı. İlk etabı sıfır kâr ile kapattılar, zîra ortada tam anlamı ile bir sonuç yoktu. Peki ilk kartlar için acele etmenin mantığa uygun bir yanı var mıydı? Tamamen şahsî fikrime göre, mantıksız bir hareket idi DX10 kartları için acele etmek. Bu yazıyı bir oyun sitesinde yazıyoruz; diyorum ki, ilk DX10 oyunlarından biri olan ve ay sonunda piyasadaki yerini alacak olan Lost Planet’ın ‘demosu’ bile geçtiğimiz haftalarda kullanılabilir hâle geldi, ondan biraz önce de Call of Juarez’in DX10 versiyonu. Diğer DX10 destekli oyunların çıkışı ise yılan hikâyesi zaten. Crysis, Eylül deniyor ama 2008’e sarkıtmaktan bahsediliyor, yakarım ulan orayı ben! 14 Eylül değişmesin ‘abim’.
Kaldı ki, DX10 destekli gelecek oyunların neredeyse tümünde –yakın zaman için- DX9 desteği de kullanılabilir olacak. Yani “İlle de DX10 birader.” diyen bir çalışma yok ortada. Bu noktada, X1950 XTX ya da 7950 GX2 tipi kart sahiplerinin biraz durması gerekiyor, kanımca. Fakat bu kimseler DX10 için can atıyorsa, bilemem. Biz burada tamamı DX10 destekli kartları karşılaştırıp, istenen performans için en uygun kartı seçmeye çalışacağız. Bunun için nVidia ve Ati’iyi ayrı ayrı ele alıp giriş seviyesinden üst seviyeye kadar inceleyeceğiz. Zannediyorum nVidia kısmı daha doyurucu olacak; çünkü Ati yavaş biraz, kıllık yapıyorlar. Zaten donanım yazısında bu kadar geyik yapılmaz, susayım ben artık; kartlar konuşsun, konuşun.
NVIDIA CEPHESİ
- Alt Giriş Seviyesi: 8400 GS
Çok yeni bir kart 8400 GS. Zaten üreticiler, genelde, üst seviye kartları çıkarıp satabildikleri kadar satar, ardından orta ve giriş seviyelerine çalışırlar. DX10 apayrı ortam olduğu için dar bütçeli kimseler için de çalışmalar yapılıyor ve bu kart o çalışmalardan birinin sonucu olarak ortaya çıktı. 64-bit veriyolu yüzünden oyuncular için iyi bir alternatif olamıyor. Ağabeyi 8500 GT’nin yanında pek tercih edilebilecek bir kart da değil; ofis tipi, daha ziyâde. Piyasada bulmak için biraz beklememiz gerekiyor; fakat fiyat olarak 100 YTL gibi bir şey bekliyorum ben.
- Giriş Seviyesi: 8500 GT
8400 GS’den daha iyi performans vereceği kesin. Diyelim ki, şu an için uygun bir bütçeye sahip değilsiniz ve nVidia’nın 8 serîsinde gideceği indirimi beklemek istiyorsunuz. Bir 8500 GT ile ilk aylar idare eder, daha sonra orta veya üst sınıfa atlayabilirsiniz. Bu arada şunu da belirteyim; 8500 GT’nin aynı özelliklere sahip 512MB’lık şekli de piyasaya sürülüyor. Orta detayda yüksek çözünürlük arıyor olabilirsiniz, olamaz mısınız? Kendisi 150 YTL civârı bir fiyat ile alıcıya ulaşıyor.
- Alt Orta Seviye: 8600 GT
Bellek ve çekirdek hızı olarak 8500 GT’den sıyrılan 8600 GT, kardeşine tercih edilebilir bir kart. Eski nesilden 7600 GT ile benzer skorlar verirken ağabeyi 8600 GTS’in biraz gerisinde kalıyor. Benzer skorlar, genelde, 7600 GT’nin ufak üstünlükleri ile geliyor tabii ama düzgün bir hız aşırtma işlemi ile kafa kafaya gelebilecek seviyeye de getirilebilir. Yine bellek ve çekirdek hızları açısından karşılaştırıldığında, 8600 GTS’den gözle görülür biçimde ayrılıyor ve geri sıraya düşüyor. Sonuç olarak, 8600 GT, 7600 GT ile kapışabilir ancak 8600 GTS’e yetişmesi oldukça zor ve 250 YTL gibi bir fiyattan satılıyor.
- Orta Seviye: 8600 GTS
Bu kart için nVidia’nın fazla beklediğine inanıyorum. 8800 GTS ile arasında performans olarak büyük bir uçurum var ve işin gerçeği, fiyat olarak da bu uçurumun bir benzerini görüyoruz. Aslında 8600 GTS çok ortada bir kart, kardeşine göre de neredeyse iki katlık bir fiyat farkıyla alıcı buluyor ama uygun bir bütçeye sahipseniz hiç düşünmeden 8600 GT’ye tercih edebilirsiniz. Yine de şunu belirteyim: 8800 GTS, bu karta, neredeyse her oyunda ortalama %60 fark basıyor. Evet, 8800 GTS biraz pahalı olabilir ama bu kartın adını siler. 8600 GTS, yaklaşık 420 YTL. DX10 piyasasında yer alacak ilk oyunlar için de gayet makûl performanslar veriyor.
- Üst Seviye / 4. Kademe: 8800 GTS 320MB
Şu noktaya kadar dört adet karta göz attık ve bunların arasındaki geçişlerde ciddi performans farkları gözlemlemedik. Elbette belli farklar var, fakat şu an yazısını okuduğunuz üst kademenin en altında yer alan 8800 GTS ile 8600 GTS arasında dağlar kadar fark var. Göze ilk çarpan fark, bellek veriyolu kategorisinde ve 320 bit’lik sunum ile 8800 GTS bambaşka bir boyuta geçiyor. Hafıza bant genişliği vs. ile de olay pekiştiriliyor. Peki kardeşlerine göre bambaşka bir boyutta yer almayı başaran bu kart, ağabeylerine kıyasla nasıl bir performans veriyor? Bir sonraki versiyon olan 640MB’lıktan teknik olarak hiçbir farkı yok, öncelikle. 8800 GTX’e gelince, tartışmasız lider olan bu kart (Ultra’yı bir kenara bırakın), fiyat/performans olarak GTS’in gerisinde kalıyor. Sunduğu performans farkı için, kendisine, GTS’in neredeyse iki katı parayı vermek pek akıl kârı bir iş olmayacaktır. Oyunlardaki performanslarının, 3D Mark gibi skor programlarındakinden daha az fark sunduğunu da belirtmek lâzım, ayrıca. Nereden, hangi markayı tercih ettiğinize göre farklılık gösteren fiyatları 500 ilâ 650 YTL arasında değişiyor.
- Üst Seviye / 3. Kademe: 8800 GTS 640MB
320MB’lık kardeşinden sadece, adından da anlaşılacağı üzere, bellek miktarı olarak ayrılıyor. Bu; 1024x768, 1280x1024 gibi düşük sayılabilecek çözünürlüklerde, aynı sistemde, performans olarak bir farklılığın gelmeyeceği demek. Buradan çıkaracağımız sonuç, 640MB’lık versiyonun yalnızca büyük ekranda, yüksek çözünürlükte oyun zevki yaşamakta olan veya bunu arzu eden oyuncular tarafından tercih edileceği olacaktır. Monitörünüz 17” ise meselâ, 640 MB’lık 8800 GTS, çöpe atılmış bir 200 YTL demektir.
- Üst Seviye / 2. Kademe: 8800 GTX
NVidia’nın DX10 piyasasını sarsan kartı, ilk göz ağrısı… 384-bit’lik veriyolu, 768MB’lık belleği ile göz yaşartan çekirdek, bellek ve ara-birim akış hızları sayesinde en üstlerde yer alıyor. Kendisinin bir hız aşırtmalı versiyonu gibi duran Ultra onu hafiften sollamış olabilir ama ikinci defa söylüyorum, Ultra’yı bir kenara bırakalım, gelelim 8800 GTS ile kıyasa: GTX, GTS’e göre %20 daha iyi performans veriyor oyunlarda, ortalama olarak. Fakat, sadece %20 için temiz iki kat para vermek ne derece doğru, tartışılır. Bunun yerine, yaklaşık aynı fiyâta, iki adet 8800 GTS de düşünülebilir. Alacağınız performans birçok noktada tek bir GTX’inkini rahatlıkla geçecektir. Tek başına ve düzgün bir 8800 GTX için de 1.000 YTL’yi gözden çıkarmanız gerekiyor.
- Üst Seviye / 1. Kademe: 8800 Ultra
Kısa keseceğim, merak etmeyin. Ultra, GTX’in bir hız aşırtmalı versiyonu gibi. Yâni; çekirdek, bellek, ara-birim akış hızları olarak önde yalnızca. Bellek miktarı ve veriyolu aynı. Bu noktada, sadece %5’lik bir performans artışı için 500 YTL daha bayılmak mantıktan yoksun bir düşüncenin eseri olur gibi görünüyor. Onun yerine, illâ da en iyisi diyorsanız şâyet, bir 8800 GTX alın, siz de bir hız aşırtma çekin, olsun bitsin.
- Neler Gelebilir?
Bu bölümde, listede yer almadığı hâlde piyasaya sürülmesi ihtimâli yüksek kartları duyurayım dedim. İlk kart, bu noktada, 8600 GTS ile 8800 GTS arasındaki uçuruma bir köprü olması açısından düşünülebilecek 8700 bölümü oluyor ama kendisi dizüstüler için üretiliyor zaten, yine de masaüstü için de gelebilir. GT ve GTS olarak dizerler, isteyen düşünür. Kim bilir, belki ATi’den 2600 XT’nin GDDR4 bellek kullanan modeline misilleme olarak piyasaya sürülür. Onun dışında akla gelenler, 8900 ve 8950 modelleri ki, kendileri ancak GDDR4 bellek ve yeni teknolojilerin desteği ile gelebilir. Uçmayalım şimdiden, durun hele…
ATI CEPHESİ
- Alt Giriş Seviyesi: 2400 Pro
2400 Pro, DDR2 bellek kullanan ve 64-bit’lik veriyolu ile alt seviyelerde seyreden bir kart. Kendisinin 256MB’lık versiyonu da, 512MB’lık versiyonu da bulunuyor ve alıcıları için kolay tercih yapabilmelerini sağlayacak hamlelere mâruz kalıyorlar. Şikâyet ediyorlar mıdır bilemem ama 8400’e göre yaklaşık 20 YTL (512MB’lık için) ucuz olmaları daha câzip kılıyor onları belki.
- Giriş Seviyesi: 2400 XT
Kendileri DDR3 bellek kullandıkları için aynı seviye içinde sınıf atlıyorlar ve nVidia cephesinden 8500 ile kapışmaya başlıyorlar. Çekirdek ve bellek hızları da kardeşlerini hafiften solladığı için az bir fiyat farkı ile XT’yi seçmek pek mantıklı olur doğrusu. Fakat 64-bit’lik veriyolu sorunu burada da, yâni XT’de de nüksettiği için biraz daha artarak 2600 seviyesinden bir sınıfa da yönelebiliriz. Zîra burada şunu belirtebilirim ki, Ati cephesinde fiyatlar yüksek basamaklar şeklinde tırmanmıyor. Şu elimde görmüş olduğunuz kartın fiyâtı, 85 ilâ 100 YTL arasında değişiyor, amanın.
- Alt Orta Seviye: 2600 PRO
Bu bölüm, DDR2 bellek kullanan fakat 2400’lere göre daha doyurucu hızlarda işlem yapan 2600 serîsinin alt kısmını oluşturuyor. Tabloda 256MB yazıyor bellek miktarı olarak fakat, ilerleyen zamanlarda piyasada 512MB’lık sürümünü bulmak da mümkün olacak. 2600 Pro, DDR3 bellek kullanan ağabeyi 2600 XT’den biraz daha yavaş kalıyor hâliyle. Kendi içinde, bellek miktarına göre değişiyor fiyâtlar da. 256MB’lık 90 YTL, 512MB’lık 120 YTL gibi… Son olarak şunu belirteyim: 2600 PRO, 2400 XT’den çok küçük bir miktar daha pahalı fakat aralarında temizinden %30 performans farkı var. Bu noktada, 2600 Pro, fiyat/performans olarak öne çıkıyor diyebiliyoruz.
- Orta Seviye: 2600 XT
Kardeşinden, yani 2600 Pro’dan %30 daha iyi performans veren 2600 XT, bu artış için değişken meblağlar istiyor. Aralarında hâyli fark bulunan üç ayrı 2600 XT var şu an: Bunlardan ikisi DDR3 bellek kullanan iki model, 256MB ve 512MB. Biri 130’dan satılırken diğeri yaklaşık 200 YTL’ye alıcı buluyor. Neyse, son model biraz uçuk; bahsetmiştim DDR4 olayından ve ATi, orta seviye kartların kralını (kendi içinde tabii, hehe) piyasaya salmak için daha fazla beklemez zannediyorum. Zaten kendisi fiyatı ile de diğer XT’lerden ayrılıyor: 250 YTL yaklaşık.
- Üst Seviye: 2900 XT
“İlkin sizi tanıştırayım”, bu ATi’nin R600 dalgasıdır. Dalga derken, dalga geçmiyorum tabii. Öncelikle kendilerini X1950 XTX ile kıyaslayalım: Biri DX9 devrinin, diğeri ise DX10 devrinin öncüsü ve aşağıdaki tablomuzdan da anlaşılacağı üzere, HDR performansı babında aralarında ölümcül bir uçurum görüyoruz. Evet:
Transistör sayısı olarak apayrı bir boyutta yer alan kartımızın gelecek zamanlarda kullanılabilecek hoş teknolojileri de beraberinde getiriyor, Tessellation gibi ki, kendilerini ve eşlikçilerini burada uzun uzadıya tanıtmak saçmalık. Bunun dışında bellek veriyolu olarak piyasanın zirvesini de kapıyor, 512-bit ile. Şu an için hakkında “Anti-Aliasing sorunu var.” veya “Soğutması yetersiz.” gibi dedikodular dolanıyor fakat birçok kesimin kart üzerindeki ortak görüşü, gerekli sürücü destekleri ile çok daha ileri seviyelerde performans verebileceği yönünde. ATi’nin bu kart üzerinde büyük oyunlar oynayacağı gözden kaçmayacak kadar belirgin bir gerçek.
- Neler Gelebilir?
ATi bölümünde nVidia’daki kadar basit mantık yürütemiyorum. Aklıma gelen yegâne kart 2800 gibi bir şey ve bu da 8700 şeklinde bir ara basamak olarak yer alacaktır, şâyet gelirse. Gerisini kestirebilmek güç, belki bir 2950…
KARŞILAŞTIRMALAR
Giriş seviyelerindeki mükemmel çekişme, yüksek çözünürlüklerde öne geçen ve gerekli sürücü desteği ile coşacak ATi’nin biraz daha ön plâna çıkması ile sonuçlanıyor diyebiliriz. Bunun yanında bir “alt orta seviye” kartı olarak 8600 GT biraz yeşillik katmış gibi görünüyor tabloya. Buradan çıkarılacak sonuç, yaklaşık 100 YTL’ye iki kat performans sağlayabileceğiniz; tabii nVidia almaya karar verdiyseniz.
DX9 bölümünü karıştırdığım tek tablo, fakat üst seviyeleri burada sadece ve bu da gerekli bir noktada. 8800 GTS’in şahlandığı testte diğer kartlar arasındaki ince rekâbet de göz alıyor. Yüksek çözünürlüklerde, 7950 GT’nin performansının 8800 GTS’inkinin yarısı kadar olması dumur eden ilk bulgu oldu. Orta seviyeden göz alıcı bir kart olarak öne çıkan 8600 GTS’nin 1950 Pro’yu geçmesi de kendisini hâyli câzip bir konuma getirdi. Genel olarak bakıldığında ATi’nin epey geride olduğunu görüyoruz ayrıca, ancak daha önce de belirttiğim gibi, ATi bir sürücü desteği çıkacak yakında, bekliyoruz.
Üst seviyelerin savaşı ayrı bir olay zaten. Üç GeForce’un arasında kalan bir Radeon… 2900 XT; 8800’lerden GTS’i rahatlıkla geçiyor, GTX ile yakın skorlar veriyor, Ultra’dan da fark yiyor. Ancak şu da bir beklentidir ki, ATi yakın zamanda bir takım sorunları aşarak GTX’i rahatlıkla geçecek, Ultra’ya da yaklaşacaktır.
Çoğu kart burada, bunun incelemesi size âit, ev ödevi.
SONUÇ
Epey uzun bir rehber oldu fakat işinize yarar zannediyorum. Gözlerim kaydığı, parmak uçlarım hissizleştiği için veda bölümünü kısa tutuyorum ve hiçbir çekince duymaksızın her türlü soru ve sorunlarınızı iletmenizi rica ediyorum. Şimdilik bu kadar, belki daha sonra birkaç cümle eklerim.
Soru ve sorunlarınız içün demişüdük:
marsh@gamerbug.orgEsenle kalın, eseen!..
alıntıdır.
